Hypoliet Terwater kruipt uit zijn schulp

Nieuw programma van Theater van de Verloren Tijd in Hasseltse kapel

door Joost Goutziers

 TILBURG - De Vlaamse dichter Hypoliet Terwater (1958) lijkt op het eerste oog een nog niet ontdekte grootheid. Zijn onvoorstelbaar merkwaardige levensverhaal onthult dat deze zoon van een werktuig-bouwkundige en balletdanseres de drijvende kracht was van een punkband, fel actie voerde tegen De Saaiheid en afwisselend in Tilburg, Amsterdam, Barcelona en Smeerebbe-Vloerzegem woonde. Van Terwater zijn twee bundels uitgekomen, maar, zo verkondigt de mythe, die heeft hij eigenhandig verbrand. 'Daar zit niemand op te wachten', zou hij hebben gezegd.

 Sjon Brands en Dorith van der Lee van het Tilburgse Theater van de Verloren Tijd zijn gespecialiseerd in gedichten van Nederlandse en Vlaamse auteurs en dragen in hun theatrale poëzieprogramma's ook werk van Terwater voor. Dat blijkt uit de aankondiging voor hun nieuwe programma met als thema 'Liefde als veelvoud van vergissingen'. Dat programma waar poëzie en muziek samenkomen is dinsdagavond te zien in de Hasseltse kapel in Tilburg.

 Tot zover wat Theater van de Verloren Tijd ons wil doen geloven. In werkelijkheid is Hypoliet Terwater het pseudoniem van acteur Sjon Brands. Daarom gevraagd geeft hij het ruiterlijk toe. "Ik schrijf zo'n drie jaar gedichten, maar alles uit het eerste jaar heb ik weggegooid. Hypoliet Terwater is voor mij een vorm van zelfbescherming. Ik hou niet van de persoonlijkheidscultus waarin dichters soms vervallen, het gaat mij om de teksten. Met een pseudoniem voel ik me vrijer. Maar ik doe er niet geheim-zinnig over. Tijdens een optreden vertel ik het publiek hoe het zit."

 In wezen is Hypoliet Terwater meer dan een pseudoniem. Het is een persiflage, een verzonnen personage met een waanzinnig levensverhaal, iemand die met zijn geliefde op de grens van Nederland en Vlaanderen in een oude Mercedes 406 zou hebben geleefd en zich hevig verzet tegen de publicatie van zijn werk. "Ik maak theater", zegt Sjon Brands, "en dan creëer je nieuwe personages, maar langzaam is het dichten serieuzer geworden. Ik wil de persoon Hypoliet Terwater verder ontwikkelen."

 In de Hasseltse kapel brengt Theater van de Verloren Tijd dinsdag twaalf gedichten van Terwater ten gehore. Dat doen de twee theatermakers, die inmiddels honderden gedichten van grote Nederlandse en Vlaamse dichters uit het hoofd kunnen opdragen, samen met muzikant Hans Sparla.  Brands en Van der Lee gingen met meer muzikanten een experiment aan, maar met trombonist en accordeonist Sparla klikte het meteen.  Brands: "Hij kan ons met zijn muziek ruimte geven, de diepte in duiken, maar hij weet ook dat een gedicht gediend is bij stilte. We hebben afspraken gemaakt over de structuur, maar we anticiperen tijdens de voorstelling wel op elkaar." De gedichten van Terwater zijn na de pauze te horen. In het eerste deel van het programma tonen Van der Lee en Brands hun vertrouwde werkwijze. Het publiek roept een woord of thema en de acteurs brengen vervolgens een toepasselijk gedicht.

 Theater van de Verloren Tijd met Hans Sparla. Te zien: dinsdag 20 uur in de Hasseltse kapel, Hasseltplein in Tilburg.

Voor gedichten Hypoliet Terwater zie: www.brabantsdagblad.nl/kunst                                                                                   [Brabants Dagblad, 7 februari 2009, kunstbijlage]